دانشگاه جعفرى و دست‌آوردهاى آن 1 - تربيت افراد مستعدّ امام صادق عليه السلام با استفاده از زمينه‌ها و شرايط فراهم آمده موفق شد بزرگترين دانشگاه اسلامى را كه جدّ و پدر بزرگوارش پىريزى كرده بودند ، شكل دهد و در پرتو آن هزاران نفر نيروى حق طلب و دانشجو را در رشته‌هاى مختلف علمى تربيت كند . مورخان و محدثان تعداد پرورش يافتگان مكتب جعفرى و راويان احاديث امام صادق عليه السلام را بالغ بر چهار هزار نفر ذكر كرده‌اند « 1 » كه از نقاط مختلف مثل خراسان ، بغداد ، مصر ، دمشق ، حمص ، حضرموت ، كوفه و . . . روى به مدينه آورده در محضر پيشواى ششم علم مىآموختند . تشكيل حوزه گسترده علمى و تربيت جمع زيادى از دانشمندان ، محدثان ، فقيهان و صاحب‌نظران در رشته‌هاى مختلف علمى با آن همه محدوديتها و فشارهاى سياسى كه از سوى دستگاه خلافت نسبت به پيشواى ششم اعمال مىشد ، از بزرگترين خدمات فرهنگى و تربيتى آن حضرت در آن شرايط بشمار مىرود . البته ميزان كسب فيض افراد از نور دانش امامت و تغذيه از سفره گسترده ولايت متفاوت بود و هر فرد و گروهى به مقدار ظرفيّت ، لياقت و آمادگى خود از آن بهره مىگرفت . بيشتر شاگردان در زمينهء مسائل تربيتى و خودسازى و پيمودن مراحل رشد و كمالات نفسانى و نيز فراگيرى علوم مختلف از محضر امام عليه السلام و انتقال به ديگران ؛ همچنين مبارزه با خطوط انحرافى و جريانهاى فكرى و سياسى و پاسدارى از حريم امامت به مدارج عالى رسيدند . برخى از آنان در زمينهء علمى به چنان توانمندى دست يافتند كه امام عليه السلام بخشى از فعّاليتهاى علمى و مناظرات و مبارزات فرهنگى خود با سران

--> ( 1 ) - براى آگاهى از نظرات آنان درباره تعداد راويان و دانشجويان به الامام الصادق والمذاهب الاربعه ، ج 1 ، ص 67 رجوع كنيد .